وزیر محمدګل خان مومند رحمه الله!

وزیر محمدګل خان مومند د محمد خورشيد خان زوى د مومندخان لمسی او د عبدالكريم خان كړوسی وو چې په 1884 زېږدیز کال کښې د کابل ولایت د اندرابیو په کوڅه کښې يې دې نړۍ ته سترګي وغړولې.

نوموړی په خټه د مومندو ټبر د ودیزیو پرګنې د حسنخیلو له څانګې څخه وو.

زدکړي!

لمړنۍ زدكړي يې په ځانګړې توګه وكړې او بيا په 1908 زېږدیز كال کښې د حربي ښوونځي په دویم ټولګي كښې شامل شو، په 1913 زېږدیز کال کښې يې د پنځه كالو په موده كښې خپله پوځي زدکړه سرته ورسوله.

دندي او سیاسي ژوند!

تر عسکري زدکړو وروسته د اردليانو په غونډ كښې د كوميدان په رتبه وټاكل شو چې دغه مهال يې هم شاهي ټولګي ته درس وركاوه او هم يې د حربي ښوونځي د سرښوونكي دنده ترسره كوله او ددغه چوپړ له مخې د سپهسالار صالح محمد خان د ياور په توګه وټاكل شو او بيا د شاهي ساتندویانو مشر شو.

د افغانستان د ۴۷ کلن بحران د پیل دوه توری ورځې!

۶ د جدي په ګران هیواد د شوروي د یرغل توره ورځ ده لومړی توره ورځ د ۱۳۵۷ کال د غویي ۷ د خلقیانو او پرچمیانو کرغیړنه کودتا دوهمی توری ورځی ۱۳۵۸ کال ۶ د جدي ته زمینه سازي او لاره هوارول وو.

خلقیان او پرچمیان د ګران هیواد دتیرو ۴۷ کلونو د ټولو بد مرغیو، انقلابونو، ویجاړیو، وژنو او وروسته پاتی والي مسؤلین دي.

روسانو لومړی د ظاهر شاه او داود خان د واکمنیو پرمهال خلقیان او پرچمیان رامنځته، مادي او کمونستي مفکوروي لحاظ یی وروزل، د بیلابیلو برسونو او زدکړه ایزو پلانونو د لاری یی روسی ته غوښتل، د وخت د حکومتونو په مهمو او کلیدي بستونو کی یی ځای د مختلفو لارو و ګمارل.

پر ظاهرشاه هم حقیقت کی کودتا د داؤد نه بلکه د همدی خلقیانو او پرچمیانو د لوری ترسره شوه، د دی لپاره چی په هیواد کی شاهي واکمني ۴ لسیزی دوام کړی وو نو چی ملت د کودتا خلاف ونکړي د پردی مخی ته یی داؤد خو د پردی ترشاه حقیقی هدف واک ته د خلق او پرچم د اجیرو ډلو رسول وو چی تر پایه دابرنامه ډیره ښه پر مه لاړه او بلاخره په ۱۳۵۸ کال د جدي په ۶ روسانو د ببرک کارمل او نورو خلقي او پرچمي ډلو په ملتیا په ګران هیواد مستقیم یرغل وکړ.

د مرغومي یا جدي شپږمه، په هېواد کې د خونړي ناورین پیل

شېرمحمد امیني ستانکزی

د ۱۳۵۸ هجري لمریز کال د مرغومي یا جدې شپږمه؛ د افغانستان په معاصر تاریخ کې هغه توره او خونړۍ ورځ ده، چې د شوروي اتحاد سرو پوځونو د ځمکې او هوا له لارې پر دې خاوره یرغل وکړ. له همدې ورځې سره سم، په هېواد کې د یوه خونړي ناورین لړۍ پیل شوه، چې نږدې ۴۲ کاله یې دوام وکړ. دغه یرغل هېواد له ژورو سیاسي، اقتصادي، فرهنګي، ټولنیزو او نورو ناورینونو سره مخ کړ.

د مرغومي یا جدې په شپږمه شوروي ځواکونه له درنو وسلو او پرمختللو تجهیزاتو سره افغانستان ته راننوتل، هغوی داسې انګېرله، چې افغان خاوره به په آسانۍ سره تر خپلې ولکې لاندې راولي. خو د افغان ولس ایمان، غیرت او مقاومت د وخت د شورویانو پلان او موخې شنډې کړې.افغان ولس د اشغالګرو پر وړاندې ودرېدل او د جهاد لاره یې غوره کړه.

این فقط «سوءمدیریت» نبود، خیانت سازمان‌یافته بود

در دوران قدرت شورای نظار، معیار شایستگی نه سواد بود، نه تخصص، نه غیرت ملی؛

پکول، لهجه، و تعلق پنجشیری کافی بود.

آدم‌های لُک، شکم‌کته، بی‌سواد و بی‌صلاحیت—یک‌شبه مارشال، جنرال، والی و سفیر می‌شدند. البته نظر به قواره بدخوی ؟؟ و شک کته شان معیار می‌شد .

کرسی‌ها نه برای خدمت، که برای معامله بود.

نمونه‌اش کرام‌الدین؛ همان که در نخستین روزهای مقرری‌اش، کلید پنجشیر را—ولو سمبولیک—به یک جنرال خارجی داد.

سمبولیک؟ بلی.

امير عبدالرحمٰن خان بارکزی

د اوسني افغانستان بنسټګر او لمړی امیر!

امیر عبدالرحمٰن خان د امیر محمد افضل خان زوی او د امیر دوست محمد خان بارکزي لمسی وو چې په 1840 زېږدیز کال کښې زېږېدلی وو.

نوموړي دهغه مهال مروجي زدکړي پخپل کور کښې وکړې او بیا د خپل پلار سره په ټولو نظامي او سیاسي چارو کښې په کار کولو بوخت شو.

امیر عبدالرحمٰن خان په 1864 زېږدیز کال کښې په ترکستان کښې د اعلیحضرت امیر شیر علي خان رحمه الله په وړاندي د خپل پلار امیر محمد افضل خان د بغاوت ملتیا کوله چې پلار یې د اعلیحضرت امیر شیر علي خان لخوا ونیول شو او بندي شو خو دی بخارا ته وتښتېدی.

نوموړي په 1866 زېږدیز کال کښې د خپل تره امیر محمد اعظم خان چې انګریزانو یې ملاتړ کاوه او له برېټانیوي هند څخه د بدخشان له لارې یې پر افغانستان برید وکړ، په ملتیا له اعلیحضرت امیر شیر علي خان څخه هغه مهال کابل ونیوی او خپل پلار یې له بندخونې څخه خوشي کړ چې اعلیحضرت امیر شیر علي خان په کندهار کښې د باغیانو سره په جګړه بوخت وو.

حامد کرزی د امریکا په مرسته، رئیس جمهورشو

حامد کرزی د امریکا په مرسته، او امریکایانو سره یو ځای افغانستان ته راغی او رئیس جمهورشو.

خو کله چې وکتل افغانستان کې د امریکایانو پالیسی د افغانستان د ملی ګټو سره په تضاد کې ده، په څرګنده د امریکا په وړاندې ودرید او د امریکا د پالیسیو سره یې مخالفت وکړ،

ملکی تلفات، ترهګرۍ سره د مبارزې بڼه، پاکستان سره اړیکې او افغانستان ته دیو ملت په توګه نه بلکی د بیلابیلو قومونو په توګه چلند، د امریکا او حامد کرزی د اختلافاتو اصلي ټکی وو.

امنیتي تړون یې امضا نه کړ، په کرزی ترټولو ستره نیوکه دا ده چې ټوپک سالارانو ته یې بې حده او حصره امتیازات ورکړل او فساد سره یې مبارزه ونه کړه.

غازي عبدالله خان آڅکزی رحمه الله

د انګریز او افغان ترمنځ د لمړۍ جګړې پرمهال د کابل د ملي پاڅون لارښود او د افغانستان ملي آتل!

غازي عبدالله خان آڅکزی رحمه الله دحاجي سر بلند خان زوی وو چې له آره زمونږ د ګران هیواد د سپېڅلې خاورې د اوسني کوټې ښار او سپین بولدک اولسوالۍ تر منځ د کوږک غر د لمنې د يو آباد کلي چې اوس قلعه عبدالله خان نوميږي څخه وو.

نوموړی د بارکزیو د ټبر د نورالدینزیو د ښاخ د آڅکزیو د څانګې د هغه مهال لوی مخور، د جرګو مرکو او پرېکړو نومیالی او سپېڅلی مشر وو.

غازي عبدالله خان آڅکزی رحمه الله پر افغانستان د انګریزانو د لمړي یرغل پر مهال د 1841 زېږدیز کال د نومبر میاشتې د دویمې نېټې د غازیانو د ملي پاڅون، طراح، کوربه او مخکښ مشر وو.

استاد خلیل‌الله خلیلی نقل می‌کردند که

«ساعت چهار صبح بود؛ طنینِ کوبیدنِ درِ کوچه، سکوت سحرگاه را شکست. با نگرانی بیرون رفتم تا ببینم در این وقتِ صبح چه خبر است. راننده ارگ را دیدم که ایستاده بود؛ گفت: «اعلی‌حضرت شما را خواسته‌اند.» با عجله لباس پوشیدم و راهی شدم. وقتی به حضور پادشاه رسیدم، ایشان را بسیار پریشان و متأثر یافتم.

​پرسیدم: «اعلی‌حاضرتا، خیر باشد؛ در این وقتِ صبح چه اتفاقی افتاده که چنین نگران هستید؟»

شاه با اندوه پاسخ داد: «جوانی در چاریکار، پسر کاکای خود را به قتل رسانده است. حالا مادر مقتول بر اجرای حکم اعدام پافشاری می‌کند و من باید حکم قصاص را امضا کنم. یک جوان کشته شده و حالا جوان دیگری در آستانه مرگ است. طاقت امضای این حکم را ندارم؛ بیا برویم چاریکار، شاید بتوانیم دل آن مادر داغ‌دیده را به دست آوریم و او را از قصاص منصرف کنیم.»

حامد کرزی ومارشال فهیم/انتخابات سال۲۰۰۹

کتاب خاطرات کای آیده٬ نماینده‌ی ویژه‌ی سرمنشی سازمان ملل متحد در کابل بین سال‌های ۲۰۰۸-۲۰۱۰٬ ٬ فصل بیستم٬ ص ۱۵۰-۱۵۸ نقل به مضمون در ۸ می سال ۲۰۰۹ باید تمام نامزدان انتخابات ریاست جمهوری آن سال رسما ثبت نام می‌شدند. چند هفته پیش از این تاریخ٬ با حامد کرزی ملاقات داشتم. او در این ملاقات برایم گفت که قصد دارد مارشال فهیم را معاون اول ریاست‌جمهوری در تکت انتخاباتی‌اش برگزیند. از این گپ کرزی شگفت‌زده شدم. کرزی در انتخابات سال ۲۰۰۴ هم می‌خواست که مارشال فهیم در تکت انتخاباتی‌اش معاون اول ریاست‌جمهوری باشد اما زیر فشار جامعه‌ی جهانی منصرف شد. به کرزی گفتم که مارشال فهیم را در تکت انتخاباتی خود نگیرد. به او گفتم که جامعه‌ی جهانی با این تصمیم مخالفت خواهد کرد و این امر روابط حکومت آینده و کشورهای کمک‌کننده را دچار مشکل می‌سازد. اما کرزی نپذیرفت.

حاجي جمال خان بارکزی!

حاجي جمال خال خان بارکزی د حاجي محمد یوسف خان زوی د محمد سرور خان یارو لمسی، د یعقوب خان کړوسی او د اختیار خان کوسی وو چې د اوسني هلمند ولایت د ګرشک اولسوالۍ په مالګیر سیمه کښې په 1684 زېږدیز کال کښې زېږېدلی وو.

د نوموړي پلار د ملي قائد حاجي میرویس خان نیکه رحمه الله د حکومت پر مهال د بارکزیو د ټبر مشر وو.

په افغانستان کښې دوې سمسوري او نوموتي ناوې شتون لري چې يوه د غزني ولایت د تره کو د ټبر ناوه ده، او بله د هلمند ولایت د بارکزو ناوه بلل کېږي چې د حاجي جمال خان بارکزي او دده د کورنۍ کره ټاټوبی دی، بارکزي له کوټې او ګلستان څخه تر فراه او هرات پوري په پراخه کچه آباد دي چې تر کاکړانو او سلیمانخیلو وروسته د پښتنو درېیم لوی ټبر دی.

د حاجي جمال خال خان بارکزي د کورنۍ مخینه!

د حاجي جمال خال خان بارکزي پلرونه او نیکونه له 1600 زېږدیزو کالونو څخه د بارکزیو د ټبر د مشرانو مشران ول او د مشرۍ مرکز یې د ګرشک د بارکزو ناوه وو.

ټول پښتانه دا پوسټ شریک کړئ

څلورم انځور کې نجیب بارور تازه شعر او د افغانستان د تجزیې خوب لوستل هېر نه کړئ

د افغانستان اوسنی حکومت د شمال نفوس باید ۹۹ % پښتانه کړي او دا چاره باید ډېره په تدریجي توګه پر مخ یوسي.

زما په فکر تر هر ډول پرمختګ دا کار ډير مهم دی که چېرې اوسنې حکومت غواړي د افغانستان په تجزیې وروستی ميخ ټکوهي بايد قوشتيپه اتيا سلنه پښتنو ته ورکړي او بهر هیوادونو کې هغه خلک وپېژني کوم چې رسنیو کې نارې وهي من افغان نیستم، له پېژندلو پس یې باید ملکیت ضبط کړي او رسما یې پښتنو باندې وویشي.

یو یې یې نامتو تاریخي غل وو او د غلا لپاره یې انګریز افغانستان را کش کړ دا ځکه چې دا خلک د دې هیواد اصل بچیان نه دي او نه د دې هیواد او خلکو لپاره کوم احساس لري نوم یې بچې سقو وو او بلاخره یې افغانستان د انګریز د ګټو د پاللو لپاره کمزوری کړ.

سلطان ابراهیم لودي

سلطان ابراهیم لودي هغه سلطان او واکمن دی چې نیکه یې سلطان بهلول لودي په هند کې په ۱۴۵۱ زیږدیز/ میلادي کال کې دلودي پښتنودواکمنۍ بنسټ کیښود اوپوره اته دیرش کلونه ، اته میاشتې او اته ورځې پاچا هي یې وکړه ، دهغه تر مړینې وروسته دسلطان بهلول لودي مشر زوی نظام خان دسلطان سکندرغا زي لقب غوره کړ او دهندوستان پاچا شو.ده اته ویشت کلونه ، دوه میاشتې اوشل ورځې پاچاهي وکړه او دده تر مړینې وروسته دهغه زوی سلطان ابراهیم لودي پاچا شو .ده اته کلونه ، اته میاشتې اویوه ورځ پاچاهي وکړه.

د انګریز استعمار له غیرمستقیم یرغل (سقاوي اړدوړ) څخه د افغانستان د ژغورنې (نجات) لارښود

اعلیحضرت غازي محمد نادر شاه!

اعلیحضرت غازي محمد نادر شاه د سردار محمد یوسف خان او شرف سلطانه بېګم زوی او د سردار یحیٰ خان بارکزي لمسی وو چې د 1883 زېږدیز کال د اپرېل میاشتې په نهمه نېټه د برېټانيوي هند په دهرا دون سیمه کښې زېږېدلی وو.

نوموړي تر اتلس کلنۍ پوري دیني او دهغه مهال دودیزي عصري زدکړې په هندوستان کښې وکړې او د خپلې مورنۍ ژبې ترڅنګ یې اردو عربي انګلش او دری ژبي هم زده کړې.

د اعلیحضرت غازي محمد نادر شاه کورنۍ په 1901 زېږدیز کال کښې له برېټانيوي هند څخه بېرته خپل هیواد او کابل ته هغه مهال ستنه شوه چې امیر حبیب الله خان ټولګډونه بخښنه وکړه او هغو ټولو افغانانو ته یې هیواد ته د بېرته راتلو بلنه ورکړه چې امیر عبدالرحمٰن خان خپل حکومت ته د ګواښ پېښولو له امله او یا د انګریزانو په لارښودنه له هیواد څخه شړلي او تبعید کړي ول.

کابل ته په راتلو سره زلمي محمد نادر خان د امیر حبیب الله خان د ساتندویانو په ټولګه کښې دنده پیل کړه چې بیا په 1907 زېږدیز کال کښې د امیر حبیب الله خان لخوا د جنرالۍ په رتبه ونازول شو او د همدغو ساتندویانو مشر وټاکل شو.

غازي وزیر محمد اکبر خان رحمه الله

د انګریز او افغان ترمنځ د لمړۍ جګړې پرمهال د کابل د ملي پاڅون لارښود او د افغانستان ملي آتل!

غازي وزیر محمد اکبرخان رحمه الله د امیر دوست محمد خان بارکزي زوی د سردار پاینده محمد خان بارکزي لمسی د حاجي جمال خان بارکزي کړوسی چې په 1816 زېږدیز کال کښې زېږېدلی وو.

غازي وزیر محمد اکبرخان رحمه الله زمونږ د اولس د هڅو او جګړو د تاریخ هغه ځلانده څهره ده چې د انګریزانو پر وړاندې د کابل د وګړو د پاڅون په لارښودنه او بری کښې یې رغنده او هیوادپاله ونډه لوبولې ده.

غازي وزیر محمد اکبرخان رحمه الله په 1834 زېږدیز کال کښې په کندهار کښې د شاه شجاع لښکر دړې وړې کړ او دغه بریا ده ته له هغه مهاله وروسته ور په برخه کېدله چې په جلال آباد کښې یې د دغه ولایت سرکښ والي نواب محمد زمان خان ټکولی وو.

په 1836 زېږدیز کال کښې یې د خیبر درې په جمرود کښې د سیکانو لښکر وځپی او د هغوي مشر یې (جنرال هري سینګ) ووژی.

احمد سعیدی آگاه مسائل سیاسی در یاداشتی در صفحه اجتمایی گفته است

بیش از چهار سال و نیم از فروپاشی نظام جمهوریت در افغانستان گذشته است. در این مدت، زخم‌های عمیقی بر روان و زندگی مردم ما نشسته، و جامعه ما با نوعی بحران درونی، سرخوردگی و احساس بی‌اعتمادی به آینده و گذشته دست‌و‌پنجه نرم می‌کند. در فضای مجازی و جمعی، بسیاری از مردم خشم خود را با دشنام، تحقیر و نفی رهبران پیشین جمهوریت ابراز می‌کنند. اما یک پرسش بنیادین در این میان باید مطرح شود: آیا با این نوع زبان، دشنام دادن و تحقیر کردن مشکل ما حل می‌شود؟ آیا با فحش دادن و ناسزا گفتن، زخم ما التیام می‌یابد یا کشور ما از بحران بیرون می‌آید؟

اشرف غنی بر سر سران شمال چیغ می زد

عمر داوودزی،رئیس دفتر حامد کرزی در کتاب خاطراتش «بی سانسور روایتی از سقوط دولت»به ارتش سازی ،جدل ها و تناقضات آن پرداخته است: در سال ۲۰۰۴ در رابطه به تاسیس ارتش چندین جلسه برگزار و تصامیم کلیدی در جلسات شورای امنیت اتخاذ شد. پیش از تاسیس ارتش، نیروها به نام نیروهای دفاعی افغانستان یا ADF نامیده می‌شدند که متشکل از نیروهای جهادی و مقاومت ضد طالبان بودند. فهیم با انحلال نیروهای قبلی عمدتا افراد مربوط به مقاومت ضد طالبان و جای‌گزینی ارتش مخالفت می‌کرد؛ اما پسان‌تر به او و اطرافیانش قراردادهای خوب و منفعت‌آور داده شد و حاضر شد در تاسیس ارتش و پروسه خلع سلاح همکاری کند. تصمیم مهم دیگر این بود که آیا ارتش معاش‌بگیر تشکیل گردد یا خدمت جبری عسکری دوباره به کار برده شود. تعدادی به شمول من به این امر تاکید داشتند که پیش از جنگ‌های داخلی جلب‌و‌جذب و استخدام در ارتش جبری و الزامی بود و این کار موجب تشکیل اردوی فراگیر قومی، صرفه‌جویی منابع و پذیرش محلی می‌گردد.

د استاد برهان‌الدین رباني سیاسي نقش، نړیوالې اړیکې او د افغان وحدت پر وړاندې اغېزې

یو انتقادي او تاریخي بحث

لیکوال : محمدی نیازی

د افغانستان معاصر تاریخ د جګړو، بهرنيو لاسوهنو او داخلي اختلافاتو تاریخ دی. په دې اوږده او پېچلي بهیر کې ځینې څېرې د “ملي اتل” یا “جهادي مشر” په نومونو معرفي شوې، خو کله چې د هغوی سیاسي کړنې، نړیوالې اړیکې او عملي پایلې له نږدې وڅېړل شي، نو ډېرې جدي پوښتنې راولاړېږي. له دغو څېرو څخه یوه هم استاد برهان‌الدین رباني دی.

د لیکوال په باور، استاد رباني له امریکا د هغه وخت ولسمشر رونالډ ریګن سره د شلمې پېړۍ په وروستیو کلونو کې ناسته لرله. دا ناسته یوازې د شوروي پر ضد د جهاد په چوکاټ کې نه شي ارزول کېدای، بلکې تر ډېره د افغانستان د داخلي جوړښت د بدلون، قومي توازن د خرابولو او د ځینو ځانګړو تنظیمونو د پیاوړتیا لپاره ترسره شوې وه. په همدې لړ کې، د پښتنو ترمنځ د نفاق تخم وشیندل شو او یو شمېر تنظیمونه د یو بل پر ضد ودرول شول.

گزارش برگزاری موفقانه‌ی برنامه فراغت شاگردان ممتاز مکاتب و مدارس زرغون شهر

*تاریخ: پنج‌شنبه، ۲۷ قوس ۱۴۰۴ موقعیت: قریه زرغون شهر، ولسوالی محمدآغه، ولایت لوگر*

الحمدالله، به فضل خداوند متعال و همکاری صادقانه‌ی مردم و نهادهای مختلف، محفل فراغت شاگردان ممتاز مکاتب و مدارس قریه زرغون شهر با شکوه خاص و با حضور گسترده‌ی اقشار مختلف جامعه برگزار گردید. این برنامه به هدف تقدیر از زحمات شاگردان، اساتید، مدیران و خانواده‌ها راه‌اندازی شد و فضای پُر از افتخار و انگیزه ایجاد کرد.

*شرکت‌کنندگان این مراسم باشکوه عبارت بودند از:*

- *مقامات ولسوالی محمدآغه* که با حضور‌شان انگیزه بیشتری به شاگردان بخشیدند؛

- *رهبری شورای اجتماعی زرغون شهر، جوانان، بزرگان و محاسن‌سفیدان* که با همکاری و اشتراک‌شان فضای همبستگی را به نمایش گذاشتند؛

- *علمای کرام* که با سخنرانی‌های آموزنده‌شان برنامه را معنوی‌تر ساختند؛

د ډاکتر نجیب الله لنډه پیژندگلوئ

محترم نجیب الله د اختر محمد زوی د ١٣٢٥ کال د اسد د میاشتې په ١٥ نیټه د کابل په «مراد خانیو» کې په یوی مسلمان دینداری پښتنې کورنۍ کې زیریدلی دی او په ١٣٣١ کال کی یی خپله لومړنۍ زده کړه د کابل د ده افغانانو په ابتدایي ښوونځی کې پیل او په ١٣٤٢ کال یې د کابل د «حبیبیی» لیسی څخه په اعلی درجه بکوریا لاس ته راوړه.

په ١٣٤٤ کال کې د کابل پوهنتون په «M.P.C.B» کورس کې شامل شو، د دغه کورس په بری سره تر بشپړیدو وروسته په پوهنځی کې شامل شو.

په ١٣٤٤ کال کې کله چی لا د «M.P.C.B» د کورس محصل ؤو، عملي سیاست ته یې ودانگل. د همدغه کال په بهیر کې ؤ چې د همدی کورس د دری سؤو څخه زیاتو زده کوؤنکو هغه د حکومت سره د خبرو لپاره د هغه کړکیچ په هکله چی د عقرب د میاشتې د دریمې ورځې په پایله کې پیدا شوی ؤو، د کاندیدولونه وروسته وټاکه. په دغه وخت کې نجیب الله لا د هیڅ یوه سیاسی بهیر غړی نه وو. وروسته بیا هغه د ١٣٤٤ کال د جدي په میاشت کې د افغانستان د خلک د دموکراتیک گوند غړیتوب تر لاسه کړ.

سناریویی که این باردرقلب آسیا اجراشده است

تکرار تاریخ: از اسرائیل تا افغانستان

اولیا جلالی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: غرب با انبوهی از سلاح و تجهیزات، به نام مبارزه با تروریسم وارد افغانستان شد؛ بیست سال این سرزمین را در اشغال خود نگه داشت و در پایان، قدرت را به نیرویی بدوی، خشن و غیر بومی، همچون یهودیان، سپرد. بیش از ۸۰ میلیارد دلار تجهیزات نظامی در اختیار شان قرار داد و همچون مدل اسرائیل، کمک‌های مالی منظم به این گروه سرازیر شد و کماکان این وضعیت ادامه دارد.

تکرار تاریخ: از اسرائیل تا افغانستان

نویسنده: اولیا جلالی، دانشجوی دکترای روابط بین الملل در دانشگاه تهران

دیپلماسی ایرانی: در واپسین سال‌های امپراتوری عثمانی؛ هنگامی که جهان عرب در تب‌ و تاب فروپاشی یک نظم کهن می‌سوخت، بریتانیا و فرانسه به سراغ حاکم حجاز رفتند. او را به قیام علیه خلافت عثمانی فراخواندند و در عوض برایش تعهد سپردند که پس از پیروزی، سرزمین‌های عربی را در هیئت کشورهایی مستقل به رسمیت خواهند شناخت. اما هنگامی که عرب‌ها در کنار انگلیس‌ها علیه عثمانی جنگیدند و در سال ۱۹۱۸ خلافت فرو ریخت؛ چشم آبی های غربی به وعده‌های خود وفا نکردند.