فابریکات کود و برق مزارشریف بیش از نیم قرن قبل

د مزارشریف د سری او برشنا فابریکی نږدی نیمه پیړی پخوا

بازنشر: ۶ می ۲۰۲۶ - تکزاس Naser Oria

بعد از کشف تقریباً‌ ۱۶۰ میلیارد مترمکعب گاز طبیعی در نواحی ولایت جوزجان در زمان سلطنت محمد ظاهر شاه٬ اشد ضرورت به اعمار فابریکات کود و برق احساس گردید.

سروی مقدماتی و امضای پروتوکول تعمیر این فابریکات، یکی از بزرگترین مؤسسات پتروشیمی، در سال ۱۳۴۳ هجری شمسی بین دولت افغانستان و اتحاد شوروی وقت صورت گرفت. محل اعمار فابریکات در کنار دریای بلخ٬ در فاصلهٔ ۱۸ کیلومتری غرب شهر مزارشریف تعیین گردید.

شیخ ادریس د نامعلومو وسله‌ والو له لوري په ډزو ووژل شو

نن سهار د خېبر پښتونخوا د چارسدې ولسوالۍ کې مشهور دیني عالم شیخ ادریس د نامعلومو وسله‌والو له لوري په ډزو ووژل شو. د سیمې د سرچینو په وینا، پېښه هغه مهال رامنځته شوه چې نوموړی له خپل کور څخه د وتلو په حال کې و.

ځینې راپورونه ادعا کوي چې دغه برید د پوځي رژیم اړوند استخباراتي کړیو له خوا ترسره شوی، خو تر اوسه رسمي سرچینو په دې اړه څه نه دي ویلي.

ایا تاسو د بیرته ستنیدو د مرستو په اړه لارښونی، یا لا ډیر ملاتړ ته اړتیا لری؟

ایا تاسو د بیرته ستنیدو د مرستو په اړه لارښونی، یا لا ډیر ملاتړ ته اړتیا لری؟ نو له مونږ سره اړیکه ونیسی.

مونږ په مختلفو ژبو کی مرستی وړاندی کوو.

Stockholm: 076 005 73 46

Malmö: 076 004 69 08

د بیرته ستنیدو مرستی په پوره ډول داوطلبانه دی. او رسمی پریکړه د مهاجرت اداری (migrationsverket) له خوا نیول کیږی.

مولانا فضل الرحمن د شیخ ادریس د فاتحې په غونډه کې قوم ته په خطاب کې وویل:

د پاکستان د ټولو مذهبي مکتبونو له لورې، له کراچۍ څخه تر دیر او چترال پورې، په لکونو علماوو دا پرېکړه کړې ده چې په پاکستان کې وسلې اخیستل نه یوازې ناجایز دي، بلکې هغه کسان چې دلته جګړه کوي، هغوی باغیان او تښتېدلي دي.

یکی دیگر از پدران معنوی قهرمانان تخریب ساخت پکستان

کرنیل امام پنجابی٬ نصیرالله بابر، بوتو، ضیاالباطل، حمیدگل٫ اخترعبدالرحمن٬ اسلم بیگ و دیگر پنجابی ها٬ دشمن سوگندخوردهٔ افغان ها که از زمان داوود خان تا امروز قاتلین و تخریبگرانی را برای افغانستان تربیه کردند که تمام زیربناهای افغانستان را تخریب و ۷۰ هزار کابلی را به قتل رسانیدند...

۱- مبارزه و جنگ افغان ها بعد از کودتای روسی ۷ ثور و تجاوز قشون سرخ آغاز شد و راه آنانی که صادقانه در راه وطن و عقاید خویش جان های خویش را فدا کرده اند جدا و پاداش شان نزد خداوند است.

۲- هدف در این نوشته مشتی ارازل و اوباش است که ۵ سال قبل از کودتای منحوث ۷ ثور ۱۳۵۷ (زمان جمهوریت داوود خان) به دامن استخبارات پکستان پناه برده بودند، و بعداً به اشارهٔ استخبارات پکستان و ایرانستان وطن را تخریب و غصب و غارت کردند، که نباید با مبارزین راه حق اشتباه شوند.

د عامه پوهاوي خبرتیا!

د لوګر ولایت ټولو مؤمنو، مجاهدو او شهیدپالو ولسونو ته خبر ورکول کېږي چې له نېکه مرغه د لوګر ولایت عمومي جامع پلان «ماسټر پلان» د کور او ښار جوړولو وزارت له خوا له ترتیب وروسته، د ا.ا.ا د ریاست الوزراء د عالي مقام له لوري منظور شوی دی.

د دغه پلان پلي کېدل به په لوګر ولایت کې د منظمې پراختیا، ابادۍ او د ولسونو د هوساینې لامل شي.

د سلام مخابراتي شرکت یو نوی مخابراتي سایټ

د لوګر ولایت د محمداغې ولسوالۍ په سفېد سنګ سیمه کې د مخابراتو او معلوماتي ټیکنالوژۍ ریاست په هڅو د سلام مخابراتي شرکت یو نوی مخابراتي سایټ تر جوړېدو وروسته ګټې اخیستو ته وسپارل شو.

په دغه سایټ ١٠٠ زره امریکایي ډالره لګښت راغلی او په جوړېدو سره یې د سیمې زرګونه اوسېدونکي له پرمختلليو او باکیفیته "ټو جي، تري جي او فور جي" مخابراتي خدمتونو برخمن شول.

شهید ه ناهید صاعد!

پوره ۴۵ کاله وړاندې، د ۱۳۵۹ هجري شمسي کال د ثور په نهمه نېټه، هغه مهال چې ببرک کارمل د حکومت لومړی کس و، په کابل کې د نجونو زده‌ کوونکو او محصلینو سوله‌ ییز لاریون په ډېرې بې‌ رحمۍ سره وځپل شو.

په دې پېښه کې، ناهید صاعد چې د رابعه بلخي لېسې د دولسم ټولګي زده‌ کوونکې وه، له نورو زړورو نجونو لکه وجیهه خالقي، جمیله، سلطانه، آمنه، سلما، صالحه، شکریه، مرضیه، صابره او نورو سره یو ځای، د «روسان دې زموږ له خاورې ووځي!» او «آزادي، آزادي!» شعارونه ورکول او واټونو ته راوتلې وې.

هغوی خپلې سپینې پړونې د سرتېرو پر لور وغورځولې او په زړورتیا یې وویل:

«که تاسې نه شئ کولای روسان وباسئ، نو څادر واغوندئ او ټوپکونه موږ ته راکړئ!»

په اسلام‌آباد کې د افغانستان سفارت پخوانی مرستیال سفیر زردشت شمس د ډیورنډ په اړه وایي:

پاکستان پر ډیورنډ کرښه اغزن تار په یو اړخیز او بې‌همغږۍ ډول تېر کړی، او د افغانستان هېڅ حکومت دا کرښه رسمي پوله نه ده منلې.

هغه ټینګار کوي چې همدا اختلاف لامل شوی چې د دواړو هېوادونو ترمنځ پر دې موضوع هېڅ رسمي مذاکره ونه شي، ځکه هر ډول خبرې به دې کرښې ته مشروعیت ورکړي.

د ښاغلي شمس په وینا، پاکستان به د جمهوریت پر مهال له افغان لوري غوښتل چې خپل حدود مشخص کړي، خو افغان حکومت دا کار نه کاوه.

ناگفته‌های کاخ گلخانه ارگ کابل

کاخ گلخانه از جمله بناهای مهم مجموعه ارگ ریاست‌جمهوری در کابل به شمار می‌رود. این ساختمان در بخش شمال‌غربی قلعه ارگ موقعیت دارد و در دوره سلطنت محمد ظاهر شاه به شکل جدید اعمار شد.

درباره پیشینه نام «گلخانه» روایت‌های متفاوتی وجود دارد. بر بنیاد برخی روایت‌ها، در گذشته در این محل گل‌ها نگهداری می‌شد و کاربری آن بیشتر به عنوان گلخانه بوده است. در مقابل، یکی از نوادگان ظاهر شاه گفته است که این مکان در اصل «شیشه‌خانه» بوده و به همین دلیل به نام گلخانه شهرت یافته است. با این حال، در زمان سلطنت ظاهر شاه، ساختمان کاخی در همان محل ساخته شد و نام تاریخی آن همچنان حفظ گردید.

مسألۀ چاپ بانک نوت افغانی

در همان رورهای که اوضاع در شمال کشوور، درجهت وخامت انکشاف می کرد، خلیل الله صدیق رئیس عمومی د افغانستان بانک. یک شب در منزل نگارنده، برایم گفت، که د افغانستان بانک به خاطر کاهش پول بانک نوت ها می خواهد بانک نوت های جدید را چاپ ودر معرض چلند قرار بدهد. ما از چند کمپنی های خارجی نرخ گرفته ایم، ولی نرخی را که یک کمپنی انگلیسی داده ارزانترین است.

خلکو ويل ډاکټر نجيب يې په دار ځړولی زه هم سيل ته وراغلم

پنځه ډزه د سر په کيڼ اړخ لږيدلی و!؟ يو ريکشه وان راته ويل نوی زلمی وم، خلکو ويل ډاکټر نجيب يې په دار ځړولی زه هم سيل ته وراغلم. د نجيب له جسد سره نږدې ولاړ وم د سر په کيڼ اړخ پنځه ډزه لږېدلی و، پرتوګ يې کش شوی و.

په لاسونو کې یې سګرټ ايښودل شوي وه، په خوله کې وسله والو پیسې ورمنډلې، د کلاشنکوفو په کنداغونو اؤ برچو يې وهلو، وسله والو خندا ګانې کولې او د الله اکبر چيغې يې وهلې.

زما بې اختیاره له سترګو اوښکې روانې وې ، ډېره بده صحنه وه.

مسجد شاه جهان در باغ بابرشاه در کابل

این تصویر مسجد شاه جهان در باغ بابرشاه در کابل را نشان می‌دهد؛ بنایی تاریخی که در سال ۱۶۷۶ میلادی به دستور شاه‌جهان، از نوادگان بابر، ساخته شد. هدف از ساخت این مسجد مرمرین، بزرگداشت پیروزی‌های بابر در بلخ و بدخشان عنوان شده است.

بریدمن امام الدين، د افغان تاریخ کړکېچنه څېره:

«له خدای پرته بل چاته ته نه تسلیمېږيم» (شهید داود خان)

دا د شهید سردار محمد داود خان د ژوند وروستۍ خبرې وې چې د (۱۳۵۷) کال د ثور/ غويي مياشتې په (۸)مه نېټه د سهار په (۶:۱۵) دقیقو یې خپل قاتل لومړی بریدمن امام الدين ته وکړې.

کله چې د یاد کال د غويي مياشې په (۷)مه د حفیظ الله امين په امر او غوښتنه د کمونیست پلوه افسرانو له خوا په ارګ خونړی برید وشو په سبايې د ګارد سرتيري تسلیم او په دې توګه شدید مقاومت تقریباً پای ته ورسېد، له داوود خان څخه غوښتنه وشوه چې تسليم شي په ځواب کې نوموړي له کودتاچیانو غوښتنه کوي، چې اسلم وطنجار او قادر دې ورته راشي څو د تسليمېدو په شرایطو ور سره خبرې وکړي؛ خو د روایاتو پربنسټ ويل کېږي، چې د سردار داوود خان دغه غوښتنه د نور محمد تره کي له خوا رد او پرځای یې نوموړي(تره کي) د ریشخور له(۴۴۴) مې کومانډو قطعې وغوښتل چې دوی دې په خپلې نظامي مداخلې سره ولسمشر دستګیر او د ارګ د داخل خال، خال مقاومت دې ختم کړي.

اسلام‌اباد د ډیورنډ کرښې په تړاو د اوسني افغان حکومت له پرېکنده او خپلواک دریځ څخه سخت په اندېښنه کې دی

تازه موندنې ښيي چې اسلام‌اباد د ډیورنډ کرښې په تړاو د اوسني افغان حکومت له پرېکنده او خپلواک دریځ څخه سخت په اندېښنه کې دی. پاکستاني چارواکي اوسنی وضعیت په دقت څاري او د کابل په سیاسي او امنیتي پرېکړو کې بشپړه خپلواکي ورته د زغم وړ نه ښکاري.

​ولې پاکستان وېرېږي؟

د راپورونو له مخې، د افغانستان حرکت د ځان بسیاینې، د نظامي ځواک پیاوړتیا او د یو خپلواک بهرني سیاست لور ته، د اسلام‌اباد خوبونه تښتولي دي. دوی احساسوي چې افغانستان نور په سیمه‌ییزو ستراتیژیکو اړیکو کې خپل لوری بدل کړی دی.

​د راتلونکو ۱۰ کلونو وړاندوینه:

‏ملي اتل فرقه مشر فتح‌ محمد خان میرزاد:

‏د حبیب الله کلکاني (بچه سقا) په وړاندي لومړی وسلوال پاڅون ښاغلي "میرزاد" وکړ؛ نوموړی یو تن روڼ‌اندی هزاره افغان وو او د شاه امان الله خان د اصلاحاتو سرسخت پلوی وو.

‏د کلکاني واک ته رسېدو سره سم"میرزاد" د هزاره‌ګانو لښکر منسجم کړ، او هزاره جاتو کي یې چریکي جګړې وکړې.

‏فرقه مشر "میرزاد" د "بچه سقا" د مخنیوي لپاره د چریکي او جبهه‌ای جګړې عالي دکترین تدوین کړ، چي د "اوني کوتل" په محاصرې سره یې د "بچه سقا" لاسونه له هزاره‌جات لنډ کړل؛ له همدې کبله نوموړی د "فاتح اوني" په لقب هم یادېږي.

باجه‌ خانه کابل؛

نوای شادی که در کوچه‌های شهر طنین داشت

در حافظهٔ جمعی شهر کابل، گروه موسیقی «باجه‌خانه» بخشی از فرهنگ شهری و آیین‌های اجتماعی به‌شمار می‌رفت؛ نوایی که در شب‌های عروسی، جشن‌ها و میله‌ها، روح زندگی را در کوچه‌های شهر جاری می‌ساخت. این پدیده، که ریشه در دورهٔ بلدیهٔ قدیم و ساختارهای شهری نیم‌قرن پیش دارد، امروز بیشتر به خاطره‌ای دور بدل شده است.

دو تن قاتلین که چهارعضو یک خانواده به شهادت رسانیده بودند، شناسایی و دستگیر شده‌اند

این دو تن قاتلین که چند روز قبل در قریه حصارک مرکز این ولایت منجر به شهادت چهار عضو یک خانواده پدر، مادر و دو فرزند گردید بود، به اثر سعی و تلاش نیروهای بیدار امنیتی، شناسایی و دستگیر شده‌اند.

به اساس خبر نامه دفترمطبوعاتی مقام ولایت لوگر افراد بازداشت شده در جریان بازجویی‌ها به جرم خویش اعتراف نموده و انگیزه اصلی این جنایت را سرقت عنوان کرده‌اند.

ميرنشاه تاريخي کندي

د اوروګون وسلوالۍ اړوند د «ميرنشاه تاريخي کندي» جلاد دګيلاني د‌محاذ ملي ډالي غړی ملا ګړډی وه، په زرګونه بي ګناه افغانان يې دمرغانو، لیوانو ، سورلنډيو، او ګيدړو خوراک کړل!

د هغه وخت حکومت عسکر ، معلم، مامور او يا کوم بل شکمن کس به چي دوی د حکومت سره د کار په تور ونيو ، له تحقيق وروسته به ملا ارسالا رحماني د کفر فتوا ورکړه او پريکړه به يې وکړه چي د «ميرانشاه کنډي » ته يې وليږئ!.

د لوګر بیګنۍ پيښه څنګه وشوه؟

ددې وحشت تر شاه څه کیسه نغښتې؟

د لوګر د مرکز اړوند د حصارک په سیمه کې چې مرکز پلعلم ته بیخي نیږدې سیمه ده بیګاه د شپې له تیارې په استفادې څو تنه وسله وال کسان د موسی اکا په نوم د یو کس کور ته د ننه شوي.

د موسی اکا په ګډون د هغه میرمن او دوه زامن مطیع الله او حسیب الله په ډیرې بې رحمي سره ش هیدان شوي.

ددې کورنۍ یوازې نږور چې نوې را واده شوې وه ژوندۍ پاتې ده.

د سیمې خلک څه وایي؟