سناریویی که این باردرقلب آسیا اجراشده است

تکرار تاریخ: از اسرائیل تا افغانستان

اولیا جلالی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: غرب با انبوهی از سلاح و تجهیزات، به نام مبارزه با تروریسم وارد افغانستان شد؛ بیست سال این سرزمین را در اشغال خود نگه داشت و در پایان، قدرت را به نیرویی بدوی، خشن و غیر بومی، همچون یهودیان، سپرد. بیش از ۸۰ میلیارد دلار تجهیزات نظامی در اختیار شان قرار داد و همچون مدل اسرائیل، کمک‌های مالی منظم به این گروه سرازیر شد و کماکان این وضعیت ادامه دارد.

تکرار تاریخ: از اسرائیل تا افغانستان

نویسنده: اولیا جلالی، دانشجوی دکترای روابط بین الملل در دانشگاه تهران

دیپلماسی ایرانی: در واپسین سال‌های امپراتوری عثمانی؛ هنگامی که جهان عرب در تب‌ و تاب فروپاشی یک نظم کهن می‌سوخت، بریتانیا و فرانسه به سراغ حاکم حجاز رفتند. او را به قیام علیه خلافت عثمانی فراخواندند و در عوض برایش تعهد سپردند که پس از پیروزی، سرزمین‌های عربی را در هیئت کشورهایی مستقل به رسمیت خواهند شناخت. اما هنگامی که عرب‌ها در کنار انگلیس‌ها علیه عثمانی جنگیدند و در سال ۱۹۱۸ خلافت فرو ریخت؛ چشم آبی های غربی به وعده‌های خود وفا نکردند.

افغانان دي هيڅکله دا جنايت هير نه کړي!

د افغانستان ملي موزيم سل کاله وړاندي افغان پاچا امير امان الله خان د خپلو هغو تاريخي اثارو په يو ځای کولو جوړ کړ چي خلګو په ډاليو کي ورکړی وه، کابل ته د مجاهدينو په ځانګړي ډول حزب وحدت تر ننوتلو مخکي د افغانستان ملي موزیم کي د سل زره په شمېر د اسلامي دورې اثارو تر څنګ د لسو زرو کلونو اثار موجود وه چي د حزب وحدت او نورو توپکيانو په لاس چور او بازارونه نن هم ترې ډک دي.

له ۲۰۰۱ع څخه تر اوسه زموږ د موزيم [۱۴۲۳۰] اثار بيرته موزيم ته راغلي چي ۴۳۸۲ ئې له ډنمارکه او ۲۱۴ ئې له اسلام اباده څخه تر لاسه سوي دي.

په دې ورستيو کلونو کي د [قومندان عبدل تارک په نامه کس چي د د فاع د وزير [احمدشاه مسعود] د باور وړ کس او موټر چلونکی وو، د کورنيو جکړو پر مهال د ميوزيم له دې برخي څخه د شاه امان الله یو ډول [Austin-A135 ] ګاډۍ د غنیمت مال په بڼه د خپل ځان سره پنجشیر ته بوتله، چي د [۲۰۱۶ع ] تر مني پوري د هغه په کور کي ولاړه وه چي بيا وروسته اجرايه ريس ډاکټر عبدالله د زړې ملګرتيا پر بنسټ هغه موټر ميوزيم ته راوړ او اوس د موټر پر مخ ليکل سوی"د اجرايه ريس ډاکټر عبدالله ډالۍ".

د دواړو ارواوې دې ښادې وي

د ګارد قومندان او د شهید داود خان د امنیت محافظ شهید صاحب جان د اسلم وطن جار او شیرجان مزدور یار همصنفي و وایي د ثور د کودتا په ورځ ورته اسلم وطنجار او مزدور یار ټلیفون وکړ او ورته یې وویل چې تسلیم شه که نه وژل کېږې او د ژوندي پاتې کېدو هیڅ امکان دې نشته ' وایي صاحب جان ورته وویل چې ما د جمهور رئیس سردار محمد داود خان سره لوړه او ژمنه کړې ده چې په هر حال کې به یې ساتنه کوم او چې جمهور رئیس سردار محمد داود خان وژل کیږي نو تر هغې دمخه باید زه ووژل شم او تر وروستي کارتوس به هیچا ته اجازه ورنه کړم چې جمهور رئیس سردار محمد داود خان ته نږدې ورشي ' هماغه و چې لومړی صاحب جان شهید شو او بیا سردار صاحب داود خان د دواړو ارواوې دې ښادې وي.

روح دی ښاد وی

زړګی کندهاری

عجیبه نړۍ ده!

پلار یې په 1996 کال کې د مکمـل کال تنخوا بیله کړه، تر څو چې زوی ته یې د امریکا د تللو ټیکټ پرې وکړي، یعنی معاش یې دومره کم وو، او همغه کس نن د 1.3 بیلیونه دالر مالـک او د ګوګل ریـس دی.

همدا کس یو هندي دی، سوندر پیچای نومیږي.

شير پور جنګسالارانو چور کړ

تفريحي تپې مقبرې شوي دمرنجان تاريخي غونډۍ دلنډه غرو دغيرپلاني کورونو هستوګنځۍ شوه

کوته ی سنګي غصب شوه

خيرخانه او چمن ببرک تيت او پرک دي

داسي وکړئ چې داد تېمورشاه قبر ملا امير خان متقي ته ورکړئ چې دملتانيو لونګيو مارکيټ په کې جوړ کړي

پارک زرنګار بشر نورزي ته په قباله ورکړئ چې پوډري تجارانو ته بنګلې په کې جوړې کړي

د فاطمینو د واک پای او د مصر د خلکو مذهب بدلون

صلاح الدین ایوبي د تاریخ ځلانده څیره چی نه یوازی بیت المقدس يی له صلیبیانو ازاد کړ بلکه د مصر واکمن مذهب يی د اهل تشیع څخه اهل سنتو ته بدل کړ ..

د 1169 کال د مارچ په میاشت کې صلاح الدین ایوبی وتوانید د مصر واک تر لاسه کړی ،تر دې د مخه په مصر اسماعیلی شیعه ګانو د فاطمیانو په نوم تقریبا دوه سوه کاله حکومت درلود ،دا وخت د فاطمیانو څوارلسم خلیفه العاضد چی ډیر ناروغ ؤ په واک کې ؤ ،صلاح الدین هغه پریښود تر څو به طبعی ډول وفات شی ،کله چی العاضد مړ شو فاطمی خلافت لغوه او صلاح الدین واکمن شو. دا چی په مصر شیعه ګانو دوه سوه کاله حکومت کړی و نو یی هڅه پیل کړه په مصر د شیعیه ګانو کلتور او رواجونه بدل کړی ،لومړی یی اعلان وکړ چی نور به په جوماتونو کې د عباسی خلیفه په نوم خطبه ویل کیږی ،د مذهب بدلول اسانه نه ؤ شیعیه ګانو فتنو ته لاس اوږد کړ ، دوی غوښتل بیرته خپله واکمنی راولی ګڼی دسیسی يی وکړی ،له دی دسیسو څخه د فاطمیانو یوه مشهور مشر عماره الیمنی د صقلیه واکمن ته چی عیسوی و.

مخدوم رهین، وزیر پیشین اطلاعات و فرهنگ، روایت می‌کند که روزی استاد خلیلی برایم گفت

«یک روز حوالی ساعت چهار صبح، دروازهٔ کوچه تک‌تک شد. با نگرانی بیرون شدم تا ببینم چه خبر است. پشت دروازه رانندهٔ ارگ ایستاده بود و گفت: اعلی‌حضرت شما را خواسته است. با عجله لباس پوشیدم و رفتم. دیدم پادشاه بسیار نگران و متأثر است. پرسیدم: اعلی‌حضرت، خیریت باشد؟ در این وقت صبح چرا این‌قدر نگران هستید؟

پادشاه گفت: جوانی، پسرِ کاکایش را در چاریکار کشته است. اکنون مادر مقتول خواهان اجرای حکم اعدام اوست و من باید آن را امضا کنم. یک جوان کشته شده و حالا جوان دیگری قصاص می‌شود. بیا به چاریکار برویم، شاید بتوانیم مادر مقتول را از این تصمیم منصرف کنیم.

د رسول الله صلی الله عليه وسلم له وفاته تر دې دمه، څلورستراومشهورخلافتونه تېرشوي

لومړی : د راشدينو خلافت

د دې خلافت ټوله مده تقريبا (۳۰) کاله وه ، ټول خلفاء يې (۴) تنه وو او دوی د اُمت تر ټولو غوره لارښودان و ، ځکه ورته راشدين وای.

۱:- أبوبكر الصديق : له ١١ تر ١٣ هجري پورې.

۲:- عمر بن الخطاب: له ١٣ تر ٢٣ هجري پورې.

۳:- عثمان بن عفان: له ٢٣ تر ٣٥ هجري پورې.

۴:- علي بن أبي طالب: له ٣٥ تر٤٠ هجري پورې.

دويم : د امويانو خلافت

ددې خلافت ټوله مده تقريبا (۹۳) کاله وه ، ټول خلفاء يې (۱۴) تنه وو ، مؤسس يې معاويه ابن ابي سفيان رضی الله عنهما و ، د معاويه دويم نيکه اميه و ، چې له همدې امله دوی ته امويان او واکمني ته يې امويه خلافت وای.

د سردار داوود خان د دورې پخواني ښاروال مشوره

د سردار داوود خان د دورې پخواني ښاروال په یوه مرکه کې ویلي، که د کابل اوسنی ښاروال د هغه مشورې عملي کړي، نو په یو کال کې کابل کولای شي د پاریس په څېر ښار واوړي. نوموړي زیاته کړې چې د داوود خان د واکمنۍ پر مهال درې دورې ښاروال پاتې شوی، خو هېڅکله یې فساد نه دی کړی او تر اوسه هم په کرايي کور کې ژوند کوي.

د افغانستان سيار اوتش په نامه ولسمشر برهان الدين رباني

پوره پنځه ویشت کاله دمخه، پر همدې ورځ، د افغانستان سيار او تش په نامه ولسمشر برهان الدين رباني د امريکايانو تر ګوتڅنډنې او د بي ۵۲ تر تهديد وروسته ، دې ته غاړه کيښوده چې د بلا ډيرو جاګيرونو او امتيازاتو په ترلاسه کولو ، د نوي افغانستان موقت جمهور ريس ښاغلي حامد کرزي ته د واک د سوله ايز ليږد تمثيل وکړي.

پای لوچ های قندهار

کاکو (کاکه) های شهر قندهار افغانستان

نوشته :کریم پوپل

احمدشاه بابا برای ساختن کشور بنام افغانستان به مردان خیلی شجاع ضرورت داشت. اومردان زیادی را از گوشه نواحی جمع آوری نمود تا به حملات فتح شهرها وکشورها بپردازد.

لشکر احمد شاه بابا با پای پیاده و بدون پا پوش برای مدت ۲۰ سال به هرات ، هند ، سند ، بلوچستان ایران بدخشان و شمال افغانستان در حرکت بودند. احمدشاه بابا از هرملیت لشکریان داشت ولی زیاده از مردمان قندهار و پکتیا بودند۰

جنگجویان افغانی با پای پیاده بدون بوت از هرات قندهار در۱۲ شبانه روز به دویدن خودرا به لاهور رسانده با همان خستگی برای دفاع از خاک خود جنگیده کامیابی را نصیب وطن خود نموده است. در منطقه اسیا هیچ نیرو نمی توانست با چنین مردان قوی هیکل و قوی عزم بجنگند.

پنجاب پوځی رژیم د سقوط په درشل کی

د افغانستان نه د امریکایي قواوو د وتلونه بعد به دلته چې کله هم موږ د امریکایانو سره مخ شولو که به هغه نظامي کس وو، سیاسي او عادي نو د ټولو د ژبې په سر به د پاکستان نه نفرت او د پاکستان په دوه مخي سیاست به یې خبرې کولې.

حتی یو جنرال یې په کنفرانس دا خبره وکړه چې پاکستاني ته شل ډالر ورکړه خپله مېرمن په کټ کې درته پرېږدي.

ډانلډ ټرمپ خو به همیشه دا ویل چې د پاکستان جنرالان دوه مخي منافقان دي او د موږ نه یې ۳۳ بېلیونه ډالر واخېستل د ترورېزم په نامه خو اخر اسامه هم د دوی د نظامي قرار ګاه په څنګ پیدا شو!

اخر څه وشول چې پاکستاني جنرالان د ډانلډ ټرمپ د خوښې جنرالان جوړ شول او امریکایان د پاکستان دوستان شول؟؟

نور المشايخ فضل عمر مجددي كسي كه حكم كفر شاه امان الله غازي را صادر كرده بود

عكسي از نور المشايخ فضل عمر مجددي كسي كه حكم كفر شاه امان الله غازي را صادر كرده بود و دستار سلطنت را به سر حبيب الله كلكاني مشهور به (( بچه سقو)) بسته كرده بود

د کرنې مخکیني دودیز  وسایل

ليکنه شېرمحمدامیني ستانکري

په پخوانیو کلونو کې که څه هم کرنه دودیزه او ساده وه او بزګران به له ډېرو فزیکي ستومانیو سره مخ وو، خو بیا هم د خلکو په ژوند کې یو ډول آرامي او قناعت شتون درلود. هغه مهال خلکو د تشریفاتي او بې‌ځایه مصروفیتونو پر ځای ساده ژوند ته ارزښت ورکاوه او په لږو اسبابو او ساده خوراکونو به یې خپل ورځنی ژوند پر مخ بېول.

اوسنی وخت، چې د ټکنالوژۍ عصر بلل کېږي، د دودیزې کرنې په برخه کې هم ستر بدلونونه راوستي دي. عصري وسایلو د بزګرانو کارونه خورا آسانه کړي، خو ورسره د ژوند هغه پخوانۍ رواني هوساینه او طبیعي سکون تر ډېره له منځه تللي دي. نن سبا ډېر خلک سره له دې، چې له فزیکي آسانتیاوو برخمن دي، خو له ذهني فشار، بې‌قراري او سرګردانۍ څخه کړېږي.

د "داعش خراسان څانګې" یوه مشهوره څېره سلطان عزیزعزام

له نیول کېدو اوه میاشتې وروسته لومړی ملګرو ملتونو او اوس اسلام‌اباد ومنله چې پاکستاني ځواکونو د "داعش خراسان څانګې" یوه مشهوره څېره سلطان عزیز عزام نیولی دی. له دې وړاندې عزام تر اوسه څو وارې د خبرونو سر ټکي جوړ کړي و.

د بي بي سي افغانستان د حقیقت موندنې څانګې دې کتنه کړې چې د هغه د وسله‌والۍ ژوند له کومه پیل شو.

۴۷کلن عزام د افغانستان په ختیځ ولایت ننګرهار بټي کوټ ولسوالۍ کې زېږېدلی. هغه د ننګرهار پوهنتون کې د شرعیاتو پوهنځی لوستی و، خو د مسلک خلاف یې خبریالۍ ته مخه کړه.

هغه په جلال اباد کې د خبریالۍ لنډ مهالې روزنه وکړه او ډېر ژر یې په ځینو سیمه‌ییزو اېف‌اېم راډیوګانو کې په نیمه‌شپه ناول لوستلو سره پر یوه اشنا غږ بدل شو. هغه د نسیم حجازي مشهور ناول اوراوه چې تر ډېر په کې د جګړو کیسې رانغښتي دي.

د کندهار پایلوچان وپيژنی

د کندهار پايلوچانو ډیر صفتونه درلودله

زه به یی دا څو دانی درته ولیکمه

پايلوچان د پاک زړه خاوندان وه

پايلوچان لکه ډبره کلک وه

پابلوچانو د خپلو او نورو بی وزلو د مال او ناموس څخه دفاع کول

پايلوچانو د لاسه هيڅ کس پر بل ظلم او زورزياتي نه سوای کولاي

پایلوچانو په خپله سیمه کی

غل شرابي زناکاره بچه بازه ته اجازه نه ورکوله

پایلوچانو ښځو ته نه کتله

پایلوچان چی به کله د ښځو سره مخامخ سول

خپله لاره به یی بدله کړه

پایلوچانو تل د غریب پله نیوله

دا سړی هم وپېژنئ!

دا سړی بصیر سالنګي نومېږي. اوس لګیا وي؛ بهرنیو هېوادونو کې د احمد مسعود په مشري د تش په نامه مقاومت لپاره لابي ګري کوي. د جمهوریت له سقوط وروسته پنجشېر ته ولاړ. کله چې هلته د ماتې سره مخ شول، تاجکستان ته وتښتېد.

بصیر سالنګي د پروان والي او کابل، میدان وردګ قومندان د آمنیې پاته شوی. ځینې نورې دندې یې هم کړي. سالنګي هم بېخي ډېر اداري او هم اخلاقي فساد کړی. د ټولو لیکل په یوه فېسبوکي پوسټ کې نه لیکل کېږي، خو زه یې درې کیسې درته لیکم.

چرا امیرشیرعلیخان پسرخود یعقوب خان رامحکوم به 6 سال حبس نمود ؟

برخی سوال میکنندکه چرا امیرشیرعلیخان درحق پسرخود یعقوب خان اینقدرظالم شد که او را محکوم به شش سال حبس در زندان تاریک وفاقد نورکرد وزمانی او را از حبس رها نمود که انگلیسها برای دومین مرتبه برافغانستان تجاوزکردند؟

قضیه ازاینجا آغاز شد که امیرشیرعلیخان، درسال ۱۸۷۳ پسرکوچک خودعبدالله جان را به حیث ولیعهد نامزد نمود وبه والیان ولایات هدات داد تا این نامزدی را جشن بگیرند، اما سردار یعقوب خان پسربزرگ امیر که ولیعهدی را حق خود میدانست از تجلیل این نامزدی سرباززد. امیر با اطلاع از این حرکت پسرش ، شاغاسی شیردلخان را به هرات فرستادتا وی را دلجوئی کند.مگرشاغاسی شیردلخان دراین ماموریت خود موفق نگردید، زیرا سردار یعقوب خان از پدر خود تضمین هایی میخواست که تعهد آن از توان شاغاسی بیرون بود.

شهیده ملالۍ څوک وه؟

شهیده ملالۍ د میوند (چی‌په تاربخی سرچینو کې د Malalai of Maiwand په نوم یادیږي) د افغانستان یوه سترې زړې، ملي اتله او افسانوي څېره وه، چې د میوند په تاریخي جګړه کې یې د انګریز ځواکونو پر وړاندې ډېر مهم او برخلیک ټاکونکی رول ولوباوه.

د زېږون ځای

ملالۍ د ۱۸۶۱ میلادي کال شاوخوا د افغانستان د کندهار ولایت د خیګ په کلي کې زېږېدلې وه.

د زېږون او شهادت کال

د زېږون کال: شاوخوا ۱۸۶۱ میلادي

د شهادت کال: د ۱۸۸۰ میلادي کال د جنورۍ ۲۷مه

ملالۍ د شاوخوا ۱۸–۱۹ کلنۍ په عمر د میوند په جګړه کې د کندهار په میوند کې شهیده شوه.

ولې مشهوره ده؟

بریدمن امام الدين، د افغان تاریخ کړکېچنه څېره

«له خدای پرته بل چاته ته نه تسلیمېږيم»

دا د شهید سردار محمد داود خان د ژوند وروستۍ خبرې وې چې د (۱۳۵۷) کال د ثور/ غويي مياشتې په (۸)مه نېټه د سهار په (۶:۱۵) دقیقو یې خپل قاتل لومړی بریدمن امام الدين ته وکړې.

کله چې د یاد کال د غويي مياشې په (۷)مه د حفیظ الله امين په امر او غوښتنه د کمونیست پلوه افسرانو له خوا په ارګ خونړی برید وشو په سبايې د ګارد سرتيري تسلیم او په دې توګه شدید مقاومت تقریباً پای ته ورسېد، له داوود خان څخه غوښتنه وشوه چې تسليم شي په ځواب کې نوموړي له کودتاچیانو غوښتنه کوي، چې اسلم وطنجار او قادر دې ورته راشي څو د تسليمېدو په شرایطو ور سره خبرې وکړي؛ خو د روایاتو پربنسټ ويل کېږي، چې د سردار داوود خان دغه غوښتنه د نور محمد تره کي له خوا رد او پرځای یې نوموړي(تره کي) د ریشخور له(۴۴۴) مې کومانډو قطعې وغوښتل چې دوی دې په خپلې نظامي مداخلې سره ولسمشر دستګیر او د ارګ د داخل خال، خال مقاومت دې ختم کړي.