شهر ها و حصار های افغانستان

نویسنده: استاد شاه محمود محمود

ادامه فصل اول...

3 - ارگ :

ارگ قلعه ٔ کوچکی باشد که در میان قلعه ای بزرگ سازند.(1) مجموعه ‏اى از ساختمان ها و تشكيلات و سازمان حكومتى شهر را در خود جاى ‏داده و مقر حاكم بوده است. ارگ در ارتباط فضايى با بازار و مسجد جامع قرار داشته است. اين خصوصيات در آثار به جاى مانده بسيارى از قسمت هاى قديمى شهرها قابل مشاهده است. در سمرقند و بخارا ارگ شهر، خود بخشى از قلعه بوده و در مجاور مراكز اقتصادى و مذهبى قرار داشته است. اساسا پس از ظهور اسلام بقاياى نظام شهرى كهن دژى و شارستانى بتدريج از ميان برداشته مى‏شود و شهر با مفهوم اسلامى آن كه متعلق به تمام اقشاروطبقات اجتماعى است‏ ؛ شكل مى‏گيرد.

نویسنده: استاد شاه محمود محمود

مقدمه :

برکی راجان وازه مرکب از دو کلمه ( برکی) و ( راجان) میباشد . برکی در پهلوی اینکه به زبان برکی ( اورمری) گفته میشد اکثرا" این مردم را همچنان برکی میگفتند.

قدیمترین اشاره به بَرَکی‌ در بابرنامه دیده می‌شود. بابر لوگر را از تومان کابل دانسته و مینویسد : در سرزمین کابل تبار های گونه گون وجود دارند. در دشت ها و دره های کوچکش ترک ها، عرب ها، در شهرها و روستا هایش پشه یی ها و پراچی ها، تاجک ها، برکی ها و قبایل افغان زندگی میکنند. حدود یازده تا دوازده زبان در کابل رواج دارد. که از آن میان میتوان اینها را نام برد: عربی، فارسی، ترکی، مغولی، هندی، افغانی، پشه یی، پراچی، گیبری، برکی، و لغمانی ....

نویسنده: استاد شاه محمود محمود

به مناسبت میلاد با سعادت پیامبر اسلام اینک برخی مآخذ و اثاردانشمندان و علمای مسلمان و غیر مسلمان را فهرست نموده تا نظریات و افکار این نویسنده گان را در قبال تمدن اسلام و به ویژه شخصیت و تبلیغ و ارشادات و سیر زندگانی پیامبراسلام حضرت محمد مصطفی (ص) به خوانش بگیریم. قضاوت آگاهانه مسیر نیک را درشرایط امروز به هموطنان ما نشان خواهد داد. 

قضاوت دانشمندان و نويسندگان بيگانه درباره شخصيّت و عظمت پيغمبر (ص) ما پرارزش است و بايد از آن استقبال كرد، اما در خوانش آن دقت نمایم . با وجودیکه نقاط قوی در اثار شان بدست می اید و بیطرفی را حفظ نموده اند ندرتا" نسبت دسترسی به آثار قدما اسلامی اندک کاستی ها نیز درآنها دیده میشود . که با بصیرت شما هموطنان یقینا" بالای انها انگشت گذاشته خواهد شد .

شهرها و حصارهای افغانستان

نویسنده: استاد شاه محمود محمود

مقدمه :

شهر های و حصار های افغانستان حد اقل دو هزار وپنجصد سال قدامت تاریخی دارند . حصار تاریخی با داشتن بارو و دیوارها بلند و بلندتر و گذرهای پیچ در پیچ ؛ مقاومت و استادگی انها را نشان میداد. این شهر ها که توسط دیوار های عریض و با ارتفاع نسبتا" بلندی محاط بودند ؛ قصرها و محله های دبیران و وزیران و گذرهای باریک و کم عرض و خانه و کاشانه یی مردم عوام با مراکز اعتقادی آنها چون آتشکده ، بتکده و معابد و پرستشگاه و بالاخره مساجد و مدارس و محله های داد و سُتد و اهل کسبه و در پایان گوشه های فقزآ و بینوایان به نظر میخورد .

نویسنده: استاد شاه محمود محمود

مقدمه :

در مورد وجه تسمیه و نام بابوس داستان فولکوریک نزد مردم وجود دارد که نام یک نگین و یا مروارید به لسان پشتو ( غمی ) از دهن آژدهار در کنار شخصی بنام کاوس که ازباشندگان اول این محل بود گذاشته شد وبه رویت آن این محل را بابوس میگویند. برخی دیگر داستان آمدن کاوس را به بابوس لوگر بعد از سقوط امپراطوری عثمانی دانسته اند که این مطلب به کلی اشتباه است . امپراطوری عثمانی در حدود صد سال قبل سقوط نمود در حالیکه عمر بابوس به صد ها سال قبل میرسد .

تصاویری از قلعه بابوس ولایت لوگر

( رباب د روح باب په معنی او د سازونو پاچا دى، په هره زمانه كې يې خپل اهميت ساتلى دى، زما له رباب سره له وړکتوبه اړيكې دي، كه يوه پيسه هم راسره په جيب كې نه وي خو چې رباب غږوم فكر كوم پاچا يم )

دا د هېواد د مشهور رباب غږوونكي محمد ظريف لوګري خبرې دي چې كليد ته يې کولې، نوموړى د ملا ادم خان زوى او په ۱۳۲۱ كال د لوګر ولايت د محمداغې ولسوالۍ په مغل خېلو كې زېږېدلى دى، خپلې دينې زده كړې يې د كلي په جومات كې له بغدادۍ سيپارې پيل او د نظم تر كتابونو ورسولې: ( د دري نظم مې تر ديوان حافظ او سكندرنامې ورساوه، خو ښوونځى رانه په دوهم ټولګي كې د غريبۍ او دهقانۍ له لاسه پاتې شو.)

نویسنده: استاد شاه محمود محمود

مقدمه :

موقعيت ستراتيژيک لوگر در بين کابل، غزني، ننگرهار، باميان ، وردگ و پکتيا ،اين ولايت را بيشتراز ديگر مناطق افغانستان در معرض تهاجم و تحولات نظامى وسياسى قرار داده است. چنانچه بيشتر سلاطين وکشور کشايان ومهاجمان از گذشته هاى دور ، به خصوص از زمان هجوم اسکندر مقدوني، تا امروز براى رسيدن به کابل ويا تسلط بر افغانستان با لوگر و مردم آن، دست وگريبان داشتند. تاريخ معاصر افغانستان به ويژه در قرن نزدهم ميلادى حاکی از آن است که لوگر ولوگريان در مبارزات استقلال خواهى در صفوف اول مجاهدين قرار داشتند .قهرمانان و غازيان اين ولايت در اخراج وشکست انگليس ها در جنگ اول ودوم و سوم افغانستان با انگليس ها و بالاخره در نبرد استقلال با روسیه شوری نقش عمده را داشتند.

تصاویری از قلعه پادخوابی برک برکی ولایت لوگر

لوګر کې ۵۰۵ تنه نجونې او هلکان تر دوه کلونو نیمه لوړو زده کړو وروسته له څوارلسم ټولګیو فارغ او ټولنې ته د خدمت په موخه وړاندې شول.

دغو فارغانو ته پرون د کابل په ممتاز محل هوټل کې د فراغت مراسم نیول شوي و، چې د لوګر ولایتي چارواکو، د پوهنې مسوولینو، دیني عالمانو، قومي مشرانو، فارغو شویو کسانو او د دوی کورنیو پکې ګډون کړی و.

د لوګرد پوهنې ریاست ویاند محمد شاپورعرب وویل، چې د فارغانو له ډلې ۳۳۵ تنه له عالي دارالمعلمین، ۸۸ تنه له کرنې او وترنرۍ انسټیټوټ، ۷۲ تنه له کان...ونو انسټیټوټ او ۱۰ تنه نور له محمدي دارالعلوم څخه فارغ شوي دي.

د دی پرتمینی غونډی د لمړۍ برخه انځورونه دلته وګوری!

د دی پرتمینی غونډی دوهمه برخه انځورونه دلته وګوری!

نن د جمعي مبارك ورځ ١٣٩٥/١١/١هـ ش .

د الحاج زمرك پادخوابي دټولنيز بنسټ اوپه مالي لګښت سره د دريم ځل لپاره د لوگر ولايت دهيواد له مختلفو پوهنتونو څخه د ١٣٩٥ كال د فارغ شويو محصلينو غونډه په ډيرو پرتمينو او شاندارو مراسمو كي د لوګر ولايت د محصلينو ځوانانو اود ټولنيز بنسټ دغړو په همكاري ولمانځل شوه .

پدي غونډه كي چي تقريبأ ٣٠٠٠ دري زرو كسانو كډون درلود او له ١٠٠٠ زرو څخه زياتو دهيواد د مختلفو پوهنتونو څخه د لوگر ولايت د ١٣٩٥ كال فارغانو پكي برخه اخيستي وه د ولسي جرګي د نړيوالو چارو د كميسيون رئيس الحاج زمرك پادخوابي لخوا ستاينليكونه هم وركړل شول .

د دی پرتمینی غونډی انځورونه دلته وګوری!

لا ورک نه یو لا د کار سړۍ لرو    بختور یو د دستار سړی لرو

همداشیبه د الحاج زمرک پادخوابی ټولنیز بنست لخوا د ۱۳۹۵ کال د محصیلنو د فراغت غونډه جریان لری.

درنو او قدرمنو هېوادوالو!

د الحاج زمرک پادخوابي ټولنیز بنسټ رهبري شورا د تېرو کلونو په څېر په روان ۱۳۹۵ هـ ش کال کې د درېیم ځل لپاره د هېواد له مختلفو پوهنتونو څخه د لوګر ولایت د محصلینو د لا تشویق لپار یوه ستره او پرتمینه غونډه نیولی دی.

د روان کال له فارغ شویو محصلینو څخه ډیری په غونډه کې د ګډون لپاره راغلی دی.

د دی پرتمینی غونډی انځورونه دلته وګوری!

نویسنده: استاد شاه محمود محمود

مقدمه :

در تشکیلات اداری ولایت لوگر روستای دوبندی مربوط ولسوالی خوشی میباشد بنابران دوبندی بین 69 درجه و 18 دقیقه و 23 ثانیه طول البلد شرقی و 33 درجه 58 دقیقه و 25 ثانیه عرض البلد شمالی واقع است . ( 1) و 2634 متر از سطح بحر ارتفاع دارد. دوبندی در سالهای پسین به خصوص هنگام تجاوز اتحاد شوروی بالای افغانستان از مناطق مشهور لوگر به شمار میرفت . دوبندی را نه تنها با نام دوبندی میشناسند بلکه بنام دوکانهای دوبندی هم شهرت دارد.

د الحاج زمرک پادخوابي ټولنیز بنسټ رهبري شورا د تېرو کلونو په څېر په روان 1395 هـ ش کال کې د درېیم ځل لپاره د هېواد له مختلفو پوهنتونو څخه د لوګر ولایت د محصلینو د لا تشویق په پار یوه ستره او پرتمینه غونډه په نظر کې لري.
د روان کال له فارغ شویو محصلینو څخه په ډېر درنښت هیله کوو چې په غونډه کې د ګډون لپاره د غونډې بلنلیکونه د الحاج زمرک پادخوابي ټولنیز بنسټ له مرکزي دفتر څخه تر لاسه کړي!

شهر ها و حصار های افغانستان

نویسنده: استاد شاه محمود محمود

فصل اول

اول – شهرها :

1 - ساختار شهر های قدیمه:

بنابرموقعیت افغانستان در قلب آسیا؛ اهمیت سیاسی و نظامی و تجارتی این کشور بیشتر از آنچه است که ما تصور میکنیم . در گذشته مدنیت های بزرگی چون مندیگگ در کنار دریای هلمند، هراپه و موهنجودارو در کنار دریای کابل و مدنیت باختر در کنار دریای آمو و هریرود نشاندهنده ؛ زندگی اجتماعی و اقتصاد زراعتی افغانستان دیروز میباشند. شهر های سیستان، هری، رخج، کابل و بلخ مراکز این تمدن باستانی بودند. هنوزشهر ها به معنی واقعی کلمه به وجود نیامده بودند که مردمان این نواحی ساختن خانه و کشت و بزر را میدانستند. دهات و قریه جات به وجود آمد وبه نفوس شان افزوده گردید. بنا" اولین عامل تشکیل شهر ها همان مدنیت دریایی بوده است . که ضرویات و مایحتاج خود را غالباً از طریق کشاورزی و زراعت تأمین می‌نمودند. برای امنیت و ارامش به تاسیس سلطنت ها پرداختند و شهر ها بوجود آمد.

نویسنده: استاد شاه محمود محمود

مقدمه :

عبدالرحمن بن مسلم معروف به ابومسلم خراساني، از بزرگان و مشاهير رجال خراسان مي‏باشد. وي به سبب دوستي كه باخاندان عباسي داشته با ابراهيم بن محمد، از نوادگان عباس بن عبدالمطلب پيمان مي‏بندد كه براي او از مردم بيعت بگيرد و او را به خلافت برساند. ابومسلم با استفاده از نفوذ فراواني كه در بين مردم خراسان داشت، در سال 129 هـ ق ، خراسان را به تسخير درآورد و چون مروان حمار، آخرين خليفه‏ یي اموي، ابراهيم بن محمد را به قتل رساند، ابومسلم برادر ابراهيم به نام عبداللَّه سَفّاح رابه جانشيني وي برگزيد و به شام حمله برد. در اين نبرد، قواي خراسان بر نيروهاي خليفه‏ یي اُمَوي پيروز شدند و خاندان ستمكار اموي را برانداختند.

قابل توجه محترم والی صاحب و نمایندگان مردم لوگر

نویسنده: استاد شاه محمود محمود

مقدمه :

شهر کابل شهر رویا ها ، شهر آرزو ها و شهری که مرکز سیاسی و دولتی افغانستان امروز چهره تبدیل نموده عمرانات ناآشنا و مردم که با تاریخ و فرهنگ کابل فاصله دارند ؛ این شهر را درمیان تارعنکبوت مافیا گیرآورده اند و هر روز زیادتر از روز قبل گلویش را میفشارند ؛ مردمش را درچهار دهه چنان تیت و پاشان نمودند که امروز از آنها فقط در تخیلات میتوان حرف زد . اما کابل دیروز در میان وادی های حاصلخیز ئ موقعیتِ بین 34 درجه و 30 دقیقه ٔ عرض البلد شمالی و 69 درجه و 18 دقیقه ٔ طول البلد شرقی در دامنه ٔ کوه های "آسمائی " و " شیردروازه " به ارتفاع شش هزار فُت قرار گرفته بود .

اعضای تیم فوتیال زرغون شهر

امروز تورلمنت فوتبال درقریه دهنو بود. تيم فوتبال زرغون شهر توانست تیم پنج قلعه را دو یک شکست داد. گول ها از طرف نصیراحمد واسه زده شد.

تصاویری از تیم فوتیال زرغون شهر

نویسنده: استاد شاه محمود محمود

1 - پاد خواب شاهانه :

وجه تسمیه :

اکثریت هموطنان ما عقیده دارند که وجه تسمیه پادخواب شاهانه به خاطر توجه سلطان محمود وديگر سلاطين غزنوى به ولایت لوگر به خصوص برکی برک ، چرخ ، خروار و سجاوند بوده است ؛ ینا موقعیت استراتیژیک و موقعیت طبعی این مناطق محمود غزنوی و پسرش مسعود غزنوی را به خود جلب نموده بود . سلطان محمود غزنوى دايماْ در مناطق خروار وچرخ به خاطر شکار آهو مى آمد ودر هنگام گرمى هوا به ويژه بعد از مسافرت هاى طولانى وخسته کننده هند ، جهت استراحت به لوگر اطراق مينمود. مناطق پادخواب شانه ( پادخواب شاهانه) در ولسوالى برکى برک نمايندگى از استراحت گاه وتفرجگاه سلطان مذکورمينمايند. پادخواب شاهانه در حقیقت منزلگاه اساسی سلطان بود. فضای باز و خوش آب و هوای آنجا، سلطان محمود را مجذوب آنهمه زیبایی نموده بود که بیشتر ایام استراحت خویش را درآن جا سپری میکرد. بنأ به پادخواب شاهانه ( تخت خواب سلطان) شهرت یافت.

برای مشاهده کردن عکس های بیشتر اینجا کلیک کنید!