یو تعظیم، زر معناوې
۲۱ مې ۲۰۲۶
نثار احمد یوسفزی ٫ هلته چې قلم د تورو نه لوړ ودرېد
په تاریخ کې داسې شېبې شته چې د زمان له قفسه ازادې وي ٫ شېبې چې د ابدیت په زړه کې ځای نیسي او هېڅکله نه مړېږي.
هغه شپه چې د تاجیکستان ولسمشر د نثار احمد یوسفزي د انځور مخې ته سر ټیټ کړ، همداسې یوه شېبه وه.
فضا درنه شوه٫ نه د غم له امله، بلکې د وقار له دروند حضور څخه.
دا د تشریفاتو حرکت نه و، بلکې د دوو وروڼو ملتونو د ګډ تاریخ له تلژورو را پورته شوی احساس و.
دا تعظیم
یوازې یو رسم نه و٫
دا د تاریخ تندی و چې د یوه ستر انسان پر آستانه کېښودل شو.
دا د یوه ملت اعتراف و بل ملت ته، چې په منځ کې یې داسې سړی تېر شوی و چې په قلم یې غرونه خوځولي وو.
ولسمشر په هغه لحظه کې د یوه فرد لپاره نه، بلکې د یوه نسل، یوه ارمان، او د یوې فلسفې لپاره سر ټیټ کړ؛ هغه فلسفه چې وایي: عزت د علم نه راولاړېږي، نه د زور نه.
پښتون
هغه څه چې نړۍ یې نه ویني
نړۍ کلونه کېږي چې پښتون د یوې تنګې کړکۍ له لارې ګوري٫
کړکۍ چې یوازې یو انځور پکې ښکاري: سړی له ټوپک سره.
خو دا نه بشپړه ریښتیا ده، نه عادلانه قضاوت.
تاریخ، هغه بېرشوته قاضي، بل څه وایي.
پښتون هغه قوم دی چې جرګه یې لرله، هغه مهال چې د نړۍ ډېری قومونه لا د قانون نوم هم نه پېژانده.
پښتون د خوشحال خان خاوره ده٫ هغه شاعر-جنګیالی چې د تورو په سیوري کې یې د عشق او معرفت نغمې لیکلې.
پښتون د رحمان بابا، حمید مومند او باري جهاني کور دی٫ د هغو نازکو شاعرانو چې کلام یې تر نن ورځې د میلیونونو زړونه رپوي.
« د باري جهاني عمر اوږد او برکتناک شه »
جګړه د پښتون انتخاب نه و٫
جګړه پرې تحمیل شوه ٫ له شماله، له جنوبه، له ختیځه، له لوېدیځه.
هر ځل چې پردي د دې خاورې پر لور سترګې پورته کړې، پښتون مجبور شو وسله پورته کړي٫
نه د تاوتریخوالي له مینې، بلکې د وطن، ناموس او هویت له مینې.
خو په بل لاس کې ٫
هغه لاس چې نړۍ یې نه ویني ٫
تل قلم او کتاب و.
نثار احمد یوسفزی ٫ د یوه ملت بشپړ هنداره
یوسفزی په هغه زمانه کې ژوند کاوه چې افغانستان د لویو قدرتونو د لوبې میدان و.
په هغه ورځو کې چې سهار د فیر غږ و، ماښام د اندېښنو تیاره.
په هغه وخت کې چې افغان سړی یوازې د ټوپک په انځور پېژندل کېده، او ښځه یې د چوپتیا په نوم.
خو یوسفزی بل څه و.
هغه مبارز و، خو مبارزه یې د قلم وه.
هغه د وطن دفاع وکړه، خو مورچه یې کتاب و.
هغه فریاد وکړ، خو فریاد یې په لغتونو کې واچوه٫ لغتونه چې له پولې تېر شول، له غرونو واوښتل، او د هغو خلکو په زړونو کې ځای شول چې ژبه یې هم نه پېژندله.
د یوسفزي فلسفه ساده وه خو ژوره:
د انسان کرامت تر هر ځواک لوړ دی.
علم تر ټولو شریفه وسله ده.
او وطن یوازې په وینه نه، په پوهه هم ژغورل کېږي.
له کابل نه تر دوشنبې
د دوو وروڼو ملتونو پیوند
افغانستان او تاجیکستان یوازې ګاونډیان نه دي٫ دا د یوه لرغوني ونې دوه څانګې دي.
ریښې یې یوه ده، اوبه یې یوه دي، نغمه یې یوه ده.
فارسي دري هغه طلایي تار دی چې د آمو دواړه غاړې سره نښلوي.
رودکي، بیدل، حافظ، خوشحال، سنایي او باري جهاني د یوې سرچینې څښاک دی.
کله چې د تاجیکستان ولسمشر د یوسفزي انځور ته سر ټیټ کړ، دا د همدې تاریخي پیوند تایید و.
دا پیغام و چې:
موږ یوسفزی پېژنو ٫ نه د لرې افغان په توګه، بلکې د نږدې ورور په توګه.
دا تعظیم د هغو ټولو لپاره ځواب و چې وایي افغانستان یوازې دی، پښتون یوازې دی، د حق غږ نه اورېدل کېږي:
اورېدل کېږي ٫ آن د آمو هغې غاړې ته هم.
د یوسفزي پیغام
د نن نسل ته
که نن له یوسفزي وپوښتو چې د ځوان نسل لپاره څه پیغام لري، ښايي په خپل هماغه ارام غږ ووایي:
وطن په دوو شیانو جوړېږي ٫ په پاک وجدان او رښتینې پوهه.
هغه ودانۍ چې د جهل پر بنسټ ولاړه وي، ړنګېږي.
خو هغه چې د علم او انسانیت پر بنسټ وي، نه طوفان یې ماتوي، نه زمان.
وروستۍ خبره
لیک د خاورې په نوم
ای د افغانستان سپېڅلې خاوره!
ته داسې زامن روزي چې نړۍ ورته سر ټیټوي.
یوسفزی همداسې یو و٫
نه ځکه چې وسله یې لرله، بلکې ځکه چې قلم یې لرلو.
نه ځکه چې وېرول یې، بلکې ځکه چې رڼا یې ورکوله.
د تاجیکستان د ولسمشر تعظیم په حقیقت کې د تاریخ تعظیم و د انسانیت پر وړاندې.
د هغو ارزښتونو تعظیم چې پولې نه پېژني: صداقت، علم، وقار او خدمت.
او دا باید ولیکل شي، ولوستل شي، او په زړونو کې کېښودل شي:
ستر افغان هغه دی چې نړۍ یې د قلم په عظمت پېژني، نه د زور په سیوري.
روح دې ښاد وي، یوسفزی.
او افغانستان دې تلپاتې وي.
ځکه چې هغه څه چې په زور جوړ شي، په زور ورانیږي٫
خو هغه څه چې په پوهه او انسانیت جوړ شي، تلپاتې وي.