سخنرانی امیر حبیبالله کلکانی — کابل، دهمزنگ، ۱۹–۲۳ آگست ۱۹۲۹
این تصویر مربوط به امیر حبیبالله کلکانی (۱۸۹۰–۱۹۲۹م)، پسر امینالله است که در جریان مراسم افتتاحیهٔ جشن استرداد استقلال کشور در دهمزنگ کابل، میان روزهای ۱۹ تا ۲۳ آگست ۱۹۲۹ میلادی، در حال سخنرانی دیده میشود.
بر بنیاد دیدگاه مرحوم میر محمد صدیق فرهنگ، کلکانی علاقهٔ صادقانهای به وطن، مردم و استقلال کشور داشت. او در جشن استقلال سال ۱۳۰۸ خورشیدی، این باور را با جملهای ساده اما معنادار چنین بیان کرد:
«استقلال نه از من است و نه از امانالله، بلکه از شما ولس است.»
در روایتها آمده است که او به جوانمردی و وفاداری ارج میگذاشت و از خیانت و ناسپاسی بیزار بود. چنانکه افراد غند شاهی را که در دفاع از امانالله خان با شجاعت جنگیده بودند، مورد ستایش قرار داد. در مقابل، شخصی به نام قاری دوستمحمد را که متهم به سازش و خیانت شده بود، همراه با برخی دیگر به مجازات محکوم کرد و استدلال نمود: کسی که به یاران خود خیانت کند، به دیگران نیز وفادار نخواهد ماند.
منبع:
«سیاه و سفید؛ حقایق تاریخی از چشمانداز تصویر»، کلکسیون: محمد نعیم قدرت؛ مستندساز: پوهاند دکتور حبیب پنجشیری.