حامد کرزی ومارشال فهیم/انتخابات سال۲۰۰۹
کتاب خاطرات کای آیده٬ نمایندهی ویژهی سرمنشی سازمان ملل متحد در کابل بین سالهای ۲۰۰۸-۲۰۱۰٬ ٬ فصل بیستم٬ ص ۱۵۰-۱۵۸ نقل به مضمون در ۸ می سال ۲۰۰۹ باید تمام نامزدان انتخابات ریاست جمهوری آن سال رسما ثبت نام میشدند. چند هفته پیش از این تاریخ٬ با حامد کرزی ملاقات داشتم. او در این ملاقات برایم گفت که قصد دارد مارشال فهیم را معاون اول ریاستجمهوری در تکت انتخاباتیاش برگزیند. از این گپ کرزی شگفتزده شدم. کرزی در انتخابات سال ۲۰۰۴ هم میخواست که مارشال فهیم در تکت انتخاباتیاش معاون اول ریاستجمهوری باشد اما زیر فشار جامعهی جهانی منصرف شد. به کرزی گفتم که مارشال فهیم را در تکت انتخاباتی خود نگیرد. به او گفتم که جامعهی جهانی با این تصمیم مخالفت خواهد کرد و این امر روابط حکومت آینده و کشورهای کمککننده را دچار مشکل میسازد. اما کرزی نپذیرفت.
وقتی به دفتر خود برگشتم موضوع را به اطلاع سفیران کشورهای کمککننده رساندم. دو سفیر از کشورهای مهم تمویلکننده نزدم آمدند و از این که قرار است مارشال فهیم در تکت انتخاباتی حامد کرزی باشد ابراز نارضایتی کردند. آنان از من خواستند که به نمایندهگی از کشورهای کمککننده٬ دوباره نزد حامد کرزی بروم و پیام نارضایتی این کشورها را به او ابلاغ کنم تا در تصمیم خودش تجدید نظر کند. نزد کرزی رفتم و پیام سفیران را به او رساندم٬ ولی کرزی باز هم امکان هر نوع تجدید نظر را رد کرد.
بعد آیکن بیری سفیر ایالات متحده در کابل شخصا تصمیم گرفت که با حامد کرزی گپ بزند. آیکن بیری یکجا با من نزد کرزی رفت و در حضور من به او گفت که کشورش مخالف حضور مارشال فهیم در تکت انتخاباتیاش است. حامد کرزی به تقاضای آیکن بیری مبنی بر حذف نام مارشال فهیم از تکت انتخاباتیاش جواب رد داد. در یک ملاقات دیگر آیکن بیری تلاش کرد که امتیازی به حامد کرزی پیشنهاد کند. او به حامد کرزی گفت که اگر مارشال فهیم را در تکت انتخاباتی خود نگیرد قبل از انتخابات به واشنگتن دعوت میشود تا با رییسجمهور اوباما و دیگر بلندپایهگان ایالاتمتحده ملاقات کند. اما کرزی این امتیاز را هم رد کرد. آیکن بیری در ختم ملاقات با لحن جدی به کرزی گفت که یکی از بلندپایهگان ادارهی اوباما حتما با او به تماس میشود.
پس از این گفتوگوی جدی، هیلاری کلنتون وزیر خارجهی اوباما به حامد کرزی زنگ زد و از تصمیم او برای آوردن مارشال فهیم در تکت انتخاباتیاش به شدت انتقاد کرد و خواستار لغو این تصمیم شد اما کرزی بسیار محترمانه این خواست هیلاری کلنتون را رد کرد. به این ترتیب تمام فشارهای دیپلوماتیک بر کرزی برای حذف مارشال فهیم از تکت انتخاباتیاش بینتیجه ماند. او تصمیم خود را گرفته بود که هر نوع فشاری را تحمل میکند ولی مارشال فهیم را میآورد.
یادداشت: کای آیده از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۰ نمایندهی ویژهی دبیر کل سازمان ملل متحد در کابل بود و دفتر یوناما را رهبری میکرد. او خاطراتش از دوران ماموریتش در کابل را زیر عنوان «نزاع قدرت بر سر افغانستان» در سال ۲۰۱۲ چاپ کرد. کتاب او یکی از منابع مهم در مورد انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۰۹ و حوادث مرتبط به آن است.